Bemorlarni tibbiy reabilitatsiya qilishni, ayniqsa qariyalarda, endoprotezlashdan so’ng erta aktivlashishi uchun operatsiyadan oldingi davrda boshlash maqsadga muvofiqdir.
Koksartroz bilan og’rigan bemorlarda bemorning oyoq-qo’llarining funksional holati sezilarli darajada kamayadi. Oyoq va qo’llarda og’riq sindrom mavjudligi mushaklarning gipotrofiyasi, zaxira kuchlarini asrash va ularning tonusini qayta taqsimlashga olib keladi. Mushaklarning bunday holati tos-son bo’g’imlarning trofikasiga ta’sir qiladi. Ushbu o’zgarishlar yurish biomexanikasini buzadi, umurtqaga yukni oshishi, umurtqaning ikkilamchi patologik o’zgarishlarini keltirib chiqaradi. Mushaklar tonusini qayta taqsimlanishi patologik motor stereotipini shakllantirish va birlashtirishga olib keladi.
Operatsiyadan oldingi davrda tibbiy reabilitatsiya, bo’g’imlarning uchida to’qima trofikasini yaxshilashga va operatsiyadan keyin qo’l-oyoqlarning kontralateral mushaklarini kuchaytirishga yordam beradi.
Operatsiyadan oldingi davrda tibbiy reabilitatsiyaning davomiyligi 5 kun. Ba’zi hollarda (ikki tomonlama deformatsiyalangan koksartroz bo’lsa, bo’g’imlarning yaqqol kontrakturasi, oyoq mushaklarining atrofiyasi, umurtqaning ikkilamchi patologik o’zgarishlari) bemorlar DJMning turli xil texnikalaridan foydalangan holda tiklanish choralarini ko’radilar. Fizioterapiya – 10 kun.
«Bo’g’imlarning endoprotezlashda jarrohlik amaliyotidan oldingi davrda reabilitatsiya» dasturning maqsadi:
- endoprotez qilinishi kerak bo’lgan bemorlarning holatini kompleks baholash;
- bemorlarga jarrohlik amaliyoti o’tkazilgan a’zoga qo’shimcha qo’llab-quvvatlash (hassa va qo’ltiqtayoq) yordamisiz yurishni o’rgatish;
- kundalik faoliyat ko’nikmalarini o’zlashtirish (o’tirish va tana vaznini to’g’ri taqsimlash, to’shakdan stulga ko’chirib o’tkazish va boshqalar);
- yurak qon tomir va nafas olish tizimlaridan asoratlar xavfini oldini olish uchun to’g’ri diafragmal nafas olishga o’rgatiladi.
- mushaklarda qon aylanishi va metabolik jarayonlarni yaxshilash uchun oyoq massaji;
- oyoqlarning mushaklarini kuchaytirish uchun elektrostimulyatsiya;
- og’irlikni yo’qotish va sog’lom turmush tarzi bo’yicha tavsiyalar.
Dastur davomiyligi: 5 yoki 10 kun.
Operatsiyadan oldingi davrda tibbiy reabilitatsiya dasturi:
- Bemorni kun davomida kuzatish – tibbiy lavozim.
- Bemor davolovchi shifokori – ortoped.
- Tekshiruvlar rejasi (muddatlar boshida va davolanish oxirida individual ravishda belgilanadi):
– laboratoriya tadqiqotlari (qon tekshiruvi), umumiy siydik tahlili,
– EKG;
– oyoq mushaklarining elektromiografiyasi;
– polisomnografiya.
- Mutaxassis shifokorlar, reabilitatsiya jamoasi a’zolarining maslahatlari:
ortoped, fizioterapevt, kardiolog, psixolog, DJM mutaxassisi.
- Davolovchi muolajalari: tibbiy gimnastika, qo’l massaji, BOS terapiyasi (Rossiya), HiToP – baland tonli terapiya (Germaniya), Bubnovskiy metodi bo’yicha kineziterapiya (Rossiya).
Tekshiruv va davolash rejasi individual ravishda shifokor tomonidan tuziladi, o’zgartirishlar va sozlashlar kiritilishi mumkin.
